Chụp ảnh film: Sống chậm và yêu quý từng khoảnh khắc

6 phút đọc

Khi máy ảnh kỹ thuật số và điện thoại thông minh đã thay đổi hoàn toàn phương thức chụp, lưu trữ và chia sẻ ảnh, máy ảnh film có vẻ trở nên.. "một chút lỗi thời": bạn phải tốn tiền mua film; mỗi loại film bạn mua có độ nhạy sáng ISO cố định; số lần chụp chỉ giới hạn từ 24-36 tấm; ảnh chụp xong không thể xem lại ngay được; và bạn phải tốn thêm thời gian lẫn chi phí để rửa ảnh và scan film...

Nhưng có lẽ chính vì những lý do ấy, những người đam mê chụp ảnh film nói về nó như một phong cách sống...


Sống chậm lại và quan sát kỹ hơn

A beautiful morning of editing photos is only complete by a sweet green matcha tea latte.
Photo by Katherine Chase / Unsplash

Có bao giờ bạn thấy trong chiếc điện thoại của mình "một đống" những hình ảnh giống nhau hoặc không cần thiết chưa? Bạn dễ dàng chụp nhưng khi xóa chúng đi cũng thật dễ dàng.

Chụp phim là một thú chơi tốn kém, chưa nói đến chuyện mua Body hay Lens, mà chỉ nói đến chuyện mua film, mua pin, scan và tráng film cũng đã tốn của bạn một khoản kha khá rồi: khoảng 130K-200K cho mỗi lần chụp 24-36 tấm. Đó mới chỉ bao gồm phí mua film và scan film. Điều bạn có thể tiết kiệm, đó chính là từng lần bấm máy mà thôi.

Khi bạn phải thận trọng với từng "phát bắn", bạn ngắm nghía nhiều hơn, lựa chọn bố cục kỹ hơn, và cảm nhận khung cảnh chi tiết hơn. Thay vì chụp liên tục và rồi chọn lựa tấm ảnh ứng ý, bạn dừng lại và quan sát, và chờ đợi khoảnh khắc đẹp nhất đến. Cho dù đó là một tấm ảnh của nghệ thuật sắp đặt, hay một khung cảnh đời thường trong một ngày bình thường, bạn sẽ trân quý nó và nhớ về một cảm xúc, đằng sau cảm xúc là một câu chuyện ý nghĩa.

Tôn trọng sự lỗi thời và khám phá điều mới

Photo by Sam Dan Truong / Unsplash

Chụp ảnh film giúp bạn học cách tôn trọng sự lỗi thời và khám phá những điều mới mẻ. Tôi lướt qua vài gian hàng trên Shopee, thấy bất ngờ vì có người lại bán cả film "outdated". À.. Vậy ra là nhiều bạn còn tìm mua những cuộn film hết hạn để trải nghiệm những bức hình với nước ảnh và hiệu ứng lạ.

Đón nhận sai lầm

I happened to know Thuy on instagram when I reply her story. We meet up at work Thuy - a fashion shop. Then she led me to this old apartment building. When I was overwhelmed by the looks of it, the apartment had very small entrance so only people near to know such a place. This photo was taken as we prepared to leave.
Photo by Manh Nghiem / Unsplash

Tôi từng nghe có anh chàng đứng ở bờ hồ chụp 1 tấm ảnh bị out nét. Sau 2 năm khi chụp đc cả trăm cuộn film, vẫn chiếc máy đó, vẫn loại film đó, và vẫn tại vị trí đó, anh ấy chụp lại và ảnh của anh vẫn bị out nét như xưa. Bởi thế mà đón nhận sai lầm trong nhiếp ảnh film cũng là như học cách đón nhận sai lầm trong cuộc sống vậy. Dù bạn có quen, hay có giỏi một việc gì đó đến đâu, thì cũng khó có thể tránh khỏi việc mắc lỗi.

Khi bạn chẳng thể chụp lại, chẳng thể quay lại đúng thời khắc bấm máy, bạn phải học cách đón nhận cả những sai lầm: bức ảnh nhòe bởi rung tay, mờ bởi sai tiêu cự, tối do ánh sáng yếu hoặc sử dụng film quá hạn...  Tôi từng không khỏi thất vọng khi nhận ảnh từ lab cho cuộn film đầu tiên của mình, toàn bộ ảnh đều tối, 15/24 tấm trắng tinh do tuột film, 9 tấm còn lại thì 7 tấm chồng film, bạn biết không? Chỉ có duy nhất 1 tấm mà tôi ưng ý, và chỉ vậy thôi cũng đủ niềm vui để hào hứng "đốt" cuộn tiếp theo rồi.

Yêu quý sự tự nhiên

Ngoc Anh
Photo by Trung Thanh / Unsplash

Tôi có theo dõi vài nhóm du lịch trên Facebook để biết hơn về kinh nghiệm đi đây đi đó, và dễ thấy nhiều album ảnh bị chỉnh màu quá nhiều. Đúng là đẹp thật đấy, nhưng đẹp theo một cách không tự nhiên.

Có khi nào bạn chứng kiến, hoặc chính bạn ở trong hoàn cảnh dành cả buổi tạo dáng chụp ảnh để cho ra những tấm hình selfie ưng ý không? Bạn tìm cho bằng được những góc chụp độc đáo, những dáng chụp che khuyết điểm (vì tay bạn to, vì chân bạn ngắn, vì eo bạn không thon,..), bạn chụp thật nhiều để rồi lựa lựa từng tí một để có tấm  đẹp nhất trong hàng chục, hàng trăm tấm.  Cuối cùng, với sự trợ giúp của những ứng dụng chỉnh sửa ảnh, thay đổi màu (filter), bạn hào hứng "khoe" chúng với cả thế giới. Nhưng bạn có nhận ra rằng đôi lúc bạn đã quên mất vẻ đẹp tự nhiên của chính mình hay không?

Chụp ảnh film không thể cho bạn chụp thật nhiều, và chỉnh sửa mạnh mẽ ngay tức thì được. Nhưng những giới hạn đó khiến bạn đón nhận và yêu cái vẻ tự nhiên của bức hình bạn chụp. Không phải là một tấm ảnh cân xứng, hay hoàn thiện về chi tiết đâu, mà đơn giản là một khoảnh khắc dễ thương khi bạn nở một nụ cười vô tư thơ thẩn, hay một ánh mắt trầm tư nhìn vào hư không. Một bức hình tự nhiên, cảm xúc sẽ ý nghĩa hơn nhiều so với một bức hình được sắp đặt sẵn chứ, phải không?


Giữa kỷ nguyên số, chụp ảnh, lưu trữ và chỉnh sửa ảnh trở nên thật đơn giản, dễ dàng, đến nỗi chúng ta bỏ quên mất  những cảm xúc, những câu chuyện đằng sau ống kính, bỏ qua những vẻ đẹp của thực tại, và của bản thân mình. Và nhiếp ảnh film có thể đem người chụp quay lại với những điều đó, sống chậm hơn, tỉ mỉ hơn và đơn thuần hơn.